Wolter w Ferney: człowiek, dzieło, dom
Filozof, pisarz, obrońca prześladowanych i budowniczy: poznaj Woltera, zanim przekroczysz próg jego domu.
Château de Voltaire w Ferney
W 1758 roku, w wieku 64 lat, François-Marie Arouet, zwany Wolterem, kupił posiadłość Ferney tuż pod Genewą. Mieszkał tu blisko dwadzieścia lat, napisał niektóre ze swoich najsłynniejszych dzieł i toczył wielkie batalie sądowe w imię tolerancji i sprawiedliwości.
Fetowany za życia przez gości z całej Europy, po śmierci w 1778 roku otoczony był chwałą, aż do przeniesienia do Panthéonu w 1791 roku. Kolejni właściciele przebudowywali dom i podtrzymywali kult wielkiego człowieka.
Dzisiejsi zwiedzający odkrywają posiadłość ukształtowaną przez XVIII i XIX wiek: zarazem zamek, dom pisarza i miejsce pamięci.
Wolter w najważniejszych datach
- 1694
21 listopada w Paryżu przychodzi na świat François-Marie Arouet, syn notariusza.
- 1704
Uczy się u jezuitów w Collège Louis-le-Grand, gdzie zakochuje się w literaturze i teatrze.
- 1717
Za satyryczne wiersze trafia na prawie rok do Bastylii; potem przyjmuje nazwisko Voltaire i w 1718 roku odnosi triumf tragedią Edyp.
- 1726
Wygnanie w Anglii: odkrywa Newtona, Locke’a i angielską wolność, którą sławi w Listach filozoficznych (1734).
- 1734
W Cirey, u boku Émilie du Châtelet, spędza piętnaście lat na nauce, badaniach i pisaniu.
- 1750
Zaproszony przez Fryderyka II Pruskiego do Potsdamu, zostaje tam prawie trzy lata, po czym popada w konflikt z królem.
- 1755
Osiada w Les Délices w Genewie, a potem szuka większej swobody tuż za granicą.
- 1758
Kupuje posiadłość Ferney; Kandyd ukazuje się rok później, w 1759 roku.
- 1762
Początek sprawy Calasa: publikuje Traktat o tolerancji (1763) i w 1765 roku doprowadza do rehabilitacji protestanta Jeana Calasa.
- 1778
W lutym triumfalny powrót do Paryża; umiera tam 30 maja w wieku 83 lat.
- 1791
Jego szczątki zostają przeniesione do Panthéonu: rewolucja oddaje hołd obrońcy wolności.
Wolter w cytatach
„Trzeba uprawiać nasz ogród.”
„Praca oddala od nas trzy wielkie zła: nudę, występek i niedostatek.”
„Lepsze jest wrogiem dobrego.”
„Rzeczy zbyteczne — rzecz bardzo potrzebna.”
„Zrobiłem trochę dobrego; to moje najlepsze dzieło.”
Słynny cytat… który nie jest jego
„Nie zgadzam się z tym, co mówisz, ale oddam życie, abyś miał prawo to powiedzieć” — tych słów nie napisał Wolter. W 1906 roku ujęła tak jego postawę jego angielska biografka Evelyn Beatrice Hall. Sylvie ma w zanadrzu wiele takich historii, którymi podzieli się podczas zwiedzania!
Odwiedź Woltera w jego domu
Najlepszym sposobem, by poznać Woltera, jest zwiedzenie jego domu i ogrodów z akredytowaną przewodniczką.